دوران غیبت در کنار همه‌ی محنت‌ها و رنج‌ها می‌تواند دوران خوشبختی، سربلندی و نشاط برای شیعیان باشد!

اگر شیعیان در عصر تردیدها و تشکیک‌ها نلغزند و بر اعتقاد به امامت حجّة بن الحسن علیه السلام استوار و پا برجا باشند، بی‌شک از خوشبختی برخوردار خواهند بود. شیعیان عصر غیبت می‌توانند خوشبخت باشند، اگر فساد و تباهی و گناه و غفلت قلب‌هایشان را تیره و فاسد نسازد. شیعیان در دوران غیبت با تمسّک و توسّل به آستان مقدّس امام زمان علیه السلام و پیروی از دانشمندان و آگاهان دین‌دار و دلسوز می‌توانند شناخت صحیح از دین بیابند و هرگز نادانی و جهل در اندیشه‌ی آنان رسوخ ننماید و خانه‌ی دلشان را با یاد و نام امامشان روشن نگاه دارند. اینان سعادتمندانی‌اند که به عزّت و افتخار حقیقی در عصر یخبندان معنویات دست یافته‌اند.

اعتقاد همه‌ی ماست که امر غیبت امام زمان علیه السلام خلوص و آبدیدگی و در نتیجه موجبات سعادت بیشتر ما را فراهم آورده است. ما باور داریم که غیبت، آزمونی بزرگ برای رشد، کمال و تعالی ما شیعیان است و پیروزی در این آزمون و ابتلاء، سربلندی ما را سبب خواهد شد.

ما بر این عقیده‌ایم که دوستداری امام عصر علیه السلام و توجّه بیشتر به آن حضرت، موجب نجات ما در دنیا و آخرت خواهد بود و از این جهت احساس رضایت‌مندی و خوشبختی و امید در کنار احساس محنت و غربت، درون قلبمان جای گرفته است.

ما شیعیان خوشبختیم، اگر غیبت اماممان را مانع هدایتگری‌اش ندانیم و در حوادث روزگار به دامان او دست بیندازیم. ما شیعیان سعادت‌مندیم زیرا اماممان به ما توجّهی ویژه دارد و او را بهترین و مهربان‌ترین فریادرس در روی کره‌ی خاک می‌دانیم.

و در ما شیعیان احساس خوشبختی عجین شده است زیرا پیام‌آور نور و رحمت، منادی انسانیّت و کرامت حضرت محمّد صلّی الله علیه و آله درباره‌ی ما فرموده‌اند:

«خوشا بر احوال آنان که در دوران غیبت شکیبایند و خوشا بر آنان که در این دوران بر محبّت امامشان استوارند.

آنان کسانی هستند که خداوند متعال در قرآن کریم از ایشان این‌گونه یاد کرده است:

«هُدًی لِلمُتَّقین، الَّذین یُؤمِنونَ بِالغَیب ...»(بقره)¹

1- بحار الأنوار جلد 52 ص 124

"یا ایها الذین آمنوا اطیعوالله و اطیعوا الرسول واولی الامر منکم "

نساء58

این آیه‌ی شریفه‌ی قرآن کریم سه مرجع اصلی و مهم را پیش روی ما نهاده است که اطاعت از آنان بدون قید و شرط برای ایمان آورندگان عنوان شده است.

نخست: الله؛

خداوند مهربانی که داری تمام صفات کمالیه است و از هر نوع نقص و کاستی مبرّا است. او از روی لطف و مهر به تمام مخلوقاتش توجّه دارد و مصالح و مفاسد آنان را بهتر از خودشان می‌داند. پس اطاعت و فرمانبرداری از آن ذات پاک به جهت عقلی بر همه واجب و لازم است .

سپس: پیام آور رحمت و امامان هدایت؛

پیامبر گرامی اسلام و امامان نور و رحمت دوّمین و سوّمین مرجع مورد اشاره‌ی آیه‌ی فوق هستند. رسول اکرم از سوی خداوند تبارک و تعالی خاتم پیامبران می‌باشد و دین او تا روز قیامت به عنوان کامل‌ترین دین الهی به بشریّت معرفی شده است، شریعت این پیامبر پس از او با وجود امامانی زنده به عنوان معلمّان قرآن- بزرگترین و ارزشمندترین یادگار- پیامبر، همواره تا پایان تاریخ کره خاک پویا و زنده پاسخگوی نیاز همه‌ی مردمان بوده و خواهد بود.

جابر بن عبدالله انصاری می‌گوید: «وقتی که آیه‌ی 58 سوره نساء نازل شد خدمت رسول خدا شرفیاب شدم و از ایشان سئوال نمودم یا رسول الله! ما خدا را شناختیم و نحوه‌ی اطاعتش را آموختیم. پیامبرش را نیز اکنون می‌شناسیم و اطاعتش را بر خود لازم می‌دانیم امّا اولی الأمر چه کسانی هستند که در این آیه اطاعت از آنان بر مؤمنین واجب گردیده است؟

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: اولی الامر که اطاعت آنها بر مؤمنان واجب شده است دوازده نفرند اوّلین آنها برادر و پسر عمویم علی است و پس از او فرزندش حسن و سپس فرزندش حسین و آنگاه.... (پیامبر نام یک یک ائمه را بر زبان جاری ساختند) و آخرین آن‌ها هم نام و هم کنیه‌ی من دوازدهمین امام خواهد بود که دو غیبت خواهد داشت.

جابر می‌گوید : از رسول خدا پرسیدم: وقتی ایشان غیبت نمود، چگونه مردم از او بهره‌مند خواهند شد؟ پیامبر اکرم فرمودند: همان­‌گونه که از آفتاب در پس ابر  بهره‌­مند می شوند.»

بنابر این در زمان حاضر به فرموده‌ی آیه‌ی 58 سوره نساء ولی امری که اطاعت او را خداوند بر همه‌ی مؤمنان واجب کرده است وجود مقدّس امام عصر علیه السّلام می‌باشد. پروفسور هانری کربن دانشمند فرانسوی به این نکته شگفت اشاره نموده و در مصاحبه‌ای به علّامه طباطبایی می‌‌گوید: "ادیان یهود و مسیحیت کهنه‌ و اکنون مرده‌اند در میان مذاهب و فرقه‌های مسلمانان نیز تنها مکتبی که زنده و پویاست مذهب تشیّع است زیرا رهبران الهی مذاهب دیگر اسلام همانند رهبران یهود و مسیحی از دنیا رفته‌اند و ارتباط پیروانشان با خداوند قطع شده است ولی تنها مذهب شیعه است که از یک سو با اعتقاد به امام زنده و از سوی دیگر با وجود دانشمندان دینی منتسب به آن امام همواره می‌تواند پاسخگوی نیازهای روز مردم باشد."

به درستی می‌توان گفت امامت امام زنده رمز صیانت و بقای شیعه است و آن چه امروز به این مکتب جاودانگی می‌بخشد و این آئین را پر جوش و خروش و زنده و پویا ساخته است وجود مقدّس امام عصر علیه السّلام و در سایه­‌ی ایشان فقهایی هستند که به آن بزرگوار دلالت دارند. امام صادق علیه السّلام در توصیف این فقها می فرمایند: آنان دانشمندانی دین شناسند که از نفسانیّات خویش به شدّت مراقبت می‌کنند، نگهبان دین و آئین پیامبرند و در مخالفت باهوای نفس موفق می باشند، آنان گوش به فرمان امام خویش دارند و شایسته است که مردم نیز از آنان پیروی کنند.

آری این چنین است که شیعه از یک سو دارای امامی است که در جامعه حضور دارد. آگاه است و خبیر، هشیار است و بینا، زنده است و بیدار و بر احوال شیعیان آگاهی کامل دارد هر چند از چشم عموم شیعیان پنهان است. مردم در این دوران می‌توانند با او پیوند قلبی داشته باشند راه را از او بجویند از او مدد بخواهند و با توسّل و تمسّک به او هدایت یابند و با مراجعه به فقهای پرهیزگار برنامه‌ی زندگی خود را در تمام شئون تنظیم کنند و در کوره راه‌ها و بیراهه‌ها با راهنمایی این بزرگان دست خود را به سوی امام خود دراز کنند و به شاه‌راه سعادت و سلامت رهنمون گردند.

یا مقلّب القلوب و الأبصار، یا مدبّر الّیل و النّهار،‌یا محوّل الحول و الأحوال، حوّل حالنا إلی أحسن الحال

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند:

خداوند تبارک و تعالی به سوی زمین نگریست. پس ما را برگزید و برای ما شیعیانی برگزید که ما را یاری کنند. آن‌ها از خوشحالی ما خوشحال و به سبب اندوه ما اندوهناک می‌شوند.

ایام نوروز، روزهای خوشحالی و سرور است. ما ایرانیان سنّت‌هایی زیبا و خاطره‌انگیز را در این ایّام تجربه می‌کنیم. خانه تکانی، دید و بازدید، صله رحم، تهیه و پوشیدن لباس‌های نو، خرید وسایل جدید برای منزل، بیرون ریختن لوازم کهنه و فرسوده و ده‌ها سنّت پسندیده دیگر که این ایّام را تبدیل به ایّامی طراوت‌بخش و ماندگار کرده است.

از سویی دیگر، بهار و طبیعت تازه می‌شود و زمین جانی نو می‌گیرد. آن‌چه در این گذر مورد تأمّل و توجّه است این نکته است که آیا این سنّت‌ها تا چه حد می‌تواند ما را در خوشنودسازی و خرسندی امام زمان علیه السلام موفّق دارد؟

به فرموده امیرمؤمنان شیعیان گزینش شده‌اند تا امام زمانشان را یاری کنند. آن‌ها از خوشحالی امام زمان علیه السلام خوشحالند و از ناراحتی او اندوهگینند.سوال این است:

اینک در آستانه نوروز ما چگونه می‌توانیم سنّت‌هایمان را موجب خوشحالی امام زمان علیه السلام کنیم؟

¯    می‌توانیم، دلمان را نیز مانند خانه هامان خانه تکانی کنیم. زنگارها و آلودگی‌ها را از آن دور سازیم. از گناهان پاک شویم و حجاب‌های تیره را به دور ریزیم. این نگرش و روش، حتماً مورد توجّه امام زمان علیه السلام خواهد بود و می‌تواند موجب خوشنودی ایشان را فراهم سازد.

¯    می‌توانیم در کنار شستشوی خانه و فرش و پتو و ... به دنبال شوینده‌ای باشیم که قلب‌هایمان را شستشو دهد، شوینده‌ای که چشم‌های گنه‌کارمان را پاکیزه سازد، شوینده‌ای که گوش‌های سنگین‌مان را التیام بخشد و مسلّماً‌ بهترین شوینده می‌تواند محبّت و دوستداری به امام زمان علیه السلام باشد.

¯    اگر صله رحم و دید و بازدیدهای نوروز موجب تحکیم بیشتر قلبی ما با دوستان و اقوام می‌گردد، نوروز میتواند بهانه‌ای دیگر برای تحکیم بیشتر قلب‌هایمان با امام زمان علیه السلام باشد.

یادمان نرود که امام رضا علیه السلام در بیانی رسا و بلند، امام را پدری مهربان و مادری دلسوز معرفی کرده‌اند و صله رحم با این پدر مهربان می‌تواند با سلام و ادب در هنگام سال تحویل و عرض ارادت به ایشان همراه باشد.

و سخن آخر این‌که، ما امام زمان علیه السلام را

ربیع الأنام و نضره الأیّام

یعنی

بهار روزگاران و شادی‌بخش ایّام

می‌دانیم. لذا برای درک بهار حقیقی انسانیت و شادی‌بخش‌ترین واقعه تاریخ کره زمین یعنی روزگار ظهور امام زمان علیه السلام دست به دعا برداریم و دعای تحویل سال را با دعا بر فرج امام زمان علیه السلام برکت بخشیم و این سنت نیکو را به دیگران نیز هدیه کنیم.

به تقویم که می‌نگریم، نهم ربیع الأوّل؛ مصادف است با آغاز امامت بقیه الله الأعظم صاحب عصر و زمان حجه بن الحسن العسکری علیه السلام. این مناسبت صرفاً بخشی از تاریخ نیست که با گذشت زمان تحت الشعاع وقایع دیگر، تنها نامی از آن بماند؛ بلکه حقیقتی زنده و مستمر است.

نکته مهم و ارزشمندی که باید به آن توجه نماییم ومتاسفانه مورد غفلت قرار گرفته واز این جهت ما را به ورطه مشکلات عظیمی انداخته است،این است که اکنون ما، در دوران امامت مولایمان حضرت مهدی علیه السلام به سر می‌بریم، بدین معنا که امامت ایشان از سال 260 هجری آغاز گشته و هنوز ادامه دارد. او امام زنده ماست و صاحب منصب خلافت الهی است.

منصب ولایت و امامت آن حضرت تنها مختص به زمان تولد ایشان تا آغاز غیبت و یا صرفاً از زمان ظهور نیست، بلکه در ایّام غیبت نیز، او امام و حجّت خدا بر مردمان است. در زمان حاضر نیز تمام فیوضات الهی از جانب ایشان به خلایق می‌رسد و آسمان و زمین و تمام عوامل به توجّه و عنایت ایشان برقرار است و همه بر سر سفره احسان ایشان روزی می‌خورند. او نور خداست و به او هدایت الهی انجام می‌پذیرد. او واسطه روزی و رزق مردمان است. او سبب اتّصال زمین و آسمان است. اوست که مجرای همه رحمت‌های پروردگار بر خلایق می‌باشد و این مفاهیم در زیارت‌ها و روایات مختلف  به کرّات تکرار و تأکید شده است.

در زیارت امام عصر علیه السلام می‌خوانیم:

«السّلام علیک یا نور الله الّذی یهتدی به المهتدون»

سلام بر تو ای که نور خداوندی هستی و به تو گم‌گشتگان راهنمایی می‌شوند.

مفاتیح الجنان زیارت روز جمعه

در دعای ندبه می‌خوانیم:

«أین السبب المتّصل بین الأرض و السماء»

کجاست آن‌که موجب اتّصال زمین و آسمان است

امام صادق علیه السلام می‌فرمایند:

به سبب امام است که درختان میوه می‌دهند و میوه‌ها به ثمر می‌نشینند، رودها جاری می‌شوند، باران از آسمان می‌بارد و گیاهان و سبزیجات از زمین می‌رویند.

اصول کافی کتاب الحجّه باب النوادر ح5

این سنت خداوند متعال است که در هر زمان امام حی و حاظر و ناظر داشته باشد و او مجرای فیوضات خدا و پل ارتباطی بین خداوند و مردمان باشد.و در این میان وظیفه مردم نیز مراجعه به آن امام است. زیرا او دارای علم و قدرت الهی است. او معدن رحمت است و از هر خطا و اشتباهی معصوم است. پس مردمان که در ذات خود محتاج هستند و در نهایت نیازمند هدایت‌های الهی می‌باشند باید دست خود را به سوی دستان پر برکت و مهربان این واسطه خداوند یعنی امام زمان علیه السلام دراز کنند؛ تا علاوه بر سعادت اخروی در دنیا نیز در زیر سایه نعمت‌های این امام به خوشبختی برسند.

اگر مردم به سراغ او نروند و خود را از بهره‌های اختصاصی آن وجود ارزشمند محروم کنند نه تنها موجبات حرمان خود را فراهم کرده‌اند بلکه آن امام را غریب‌تر از قبل کرده‌اند.

مردم نباید فراموش کنند که اگر  امام زمان علیه السلام را در عصر غیبت به حسب ظاهر نمی‌بینند امّا آن امام همام ایشان را می‌بیند و با اجازه خدا از امور همه آگاه است و در رفع مشکلات شیعیان قادر و برآودن نیازهایشان توانا است. پس غیبت امام عصر علیه السلام  مانع بهره‌وری از نورش نیست و این ما هستیم که باید خودمان را در مسیر این تابش نورانی قرار دهیم و این ممکن نیست مگر آن‌که:

¯    امامت او را بپذیریم.

¯    خود را در پناه او قرار دهیم و از او یاری بخواهیم.

¯    او را یاری کنیم.

¯    برای فرجش دعا کنیم.

در زیارت حضرت صاحب الأمر و در مفاتیح الجنان می‌خوانیم:

«رضیتکَ یا مولای إماماً و هادیاً و ولیّاً و مرشد لا ابتغی بک و لا اتّخذن بذلک ولیّاً»

ای مولای من راضی هستم که شما امام و هادی و ولی و مرشد من هستید. به جای شما احدی را نمی‌خواهم و جز شما کسی را ولی و صاحب اختیار خود بر نمی‌گزینم.

اللهمّ عجّل فرجه و سهّل مخرجه